Een insectenhotel gesigneerd door twee klassen

Een insectenhotel zonder bordje is een stapel doorboorde blokken die niemand opmerkt. Met een bordje wordt het een plek waar je naar kijkt, die je toont, waarover je praat.

Toen de school Ambroise Paré, een paar straten van mijn atelier, me over haar project met de Vogelbescherming vertelde, was de vraag dus niet óf er een bordje moest komen. De vraag was wat erop zou komen. Het antwoord lag voor de hand: de leerlingen zelf.

In het schooljaar 2025/2026 hebben de klassen CM1A en CM1B insecten geobserveerd en ze daarna getekend. Ik nam de rest voor mijn rekening.

Een dertigtal tekeningen, geen enkele terzijde gelegd

Ik legde mezelf vanaf het begin een regel op: geen enkele tekening zou afvallen. Lieveheersbeestjes, libellen, vlinders, bijen, kevers: alles staat op het bord, zonder selectie of rangorde.

Dat geeft het geheel die wat vrolijke dichtheid. En vooral: zo kan elk kind het zijne terugvinden, en daarover viel voor mij niet te onderhandelen.

De lijn respecteren zonder ze te corrigeren

Een kindertekening reproduceren heeft niets te maken met een logo reproduceren. Een nette, gesloten lijn snij je zonder discussie. De lijn van een leerling stopt, overlapt en laat openingen waar het materiaal houvast nodig zou hebben.

Mijn hele werk bestaat erin die lijn te respecteren zonder ze mooier te maken. De verleiding is groot om een symmetrie recht te trekken, een vleugelpaar gelijk te maken of een voelspriet te centreren. Ik heb geleerd daarvoor op te passen: dan mis je de kern. Wat dit bord zo aandoenlijk maakt, is juist dat je de hand van elk kind herkent.

Een dertigtal met de hand geschilderde insecten

Toen de gravure uit de machine kwam, was alles nog houtkleurig. Ik heb elk insect met de hand geschilderd, een voor een. Dat is verreweg het langste deel van het project.

Ik werk alleen in het atelier, dus zo'n reeks komt er dag na dag, penseelstreek na penseelstreek. Een lieveheersbeestje vraagt weinig tijd; een vlinder met bonte vleugels veel meer. De wolk van de titel, met een verloop van groen naar geel, heb ik meerdere keren overgedaan tot de tint me beviel.

Die tijd factureer je nooit echt. Maar wanneer je de insecten een voor een tot leven ziet komen, begrijp je waarom je dit vak doet.

Waarom insecten

Wanneer je met kinderen over natuurbescherming praat, denk je eerst aan vogels, egels, dieren met een blik. Insecten komen zelden als eerste, terwijl ze de basis van al de rest zijn: zonder hen geen bestuiving, geen vogels, geen tuinen.

Ze laten tekenen dwingt om echt te kijken. Hoeveel poten, waar zitten de vleugels vast, hoe zien de voelsprieten eruit. Een kind dat een bij heeft getekend, verwart haar niet meer met een wesp. En zodra het bord op het insectenhotel hangt, gaat het observeren in het echt verder.

Hout in plaats van papier

Een met punaises opgehangen tekening belandt verbleekt achter in een map. Dezelfde vorm, gegraveerd in hout, hangt buiten, doorstaat de seizoenen en hangt er het jaar daarop nog voor de nieuwe leerlingen. Ze verandert van status: ze wordt een element van de speelplaats, geen huiswerk.

Het afgewerkte bord

Hier is het, klaar om geplaatst te worden. Aan zijn koordje, met een zonnebloem erboven en zijn dertig en nog wat bewoners.

Een project op gemeenteschaal

De school en mijn atelier liggen in dezelfde stad. Zo'n samenwerking vraagt geen ingewikkelde logistiek: tekeningen die persoonlijk worden opgehaald, een paar keer heen en weer, een afgewerkt bord dat wordt teruggebracht.

Het is waarschijnlijk de eenvoudigste manier om leerlingen te tonen dat er vlak bij hen een handwerkberoep bestaat, uitgeoefend door iemand die ze kunnen ontmoeten.

Heb je een soortgelijk project?

Ben je leerkracht, begeleider of verantwoordelijke van een vereniging? Schrijf me, ik praat er graag over. Het principe laat zich makkelijk vertalen: bewegwijzering van een schooltuin, panelen langs een natuurpad, deurbordjes voor klaslokalen, een collectief muurwerk in uitgesneden hout.